Osasun eta Komunitatea Fundazioak (FSC) eta Lagunduz Taldeak kudeatu eta zuzentzen duten Hogar MIR zentroa, titulartasuna Gaztela eta Leongo Gizarte Zerbitzuen Kudeaketa Zuzendaritzarena duena, harrera-zentro bat baino askoz gehiago da: bizitzaz betetako aterpea da duela bi urte, gerra-gatazkagatik, euren herrialdea uzteko behartuta ikusi ziren ukrainar gazteentzat. Apirila iritsi zenean, etxea argiz eta kolorez bete zen Pazko berezi bat ospatzeko. Aurten, Pazko Kristauaren (egutegi gregorianoan oinarritua) eta Pazko Ortodoxoaren (egutegi julianoaren arabera) datak bat etorri ziren, eta aukera paregabea eskaini zuen ospakizun bera partekatzeko, ukrainar eta espainiar tradizioak errespetuz eta maitasunez uztartuz.
Horretarako, Aste Santuan zehar mota guztietako jarduerak egin ziren, belaunaldiz belaunaldi transmititzen diren erlijio eta kultur adierazpen ezberdinekiko tolerantziatik abiatuta, kulturen arteko bizikidetza eta, batez ere, esperientziak eta uneak elkarrekin partekatuz. Izan ere, tradizioez gain, Pazkoa gertu sentitzeko garaia da, familian.
Ostegun Santuan gosari oso berezi batekin hasi ginen, blinchiki (ukrainar talo txikiak) partekatuz, eta horiek gure zain zegoen egun handirako indarra eman ziguten. Valladolidgo Aste Santua mendeetako historia duen tradizioa da, Nazioarteko Interes Turistikoko aitortua eta 1980an Interes Turistiko Nazionaleko Jai izendatua.
Aipatzekoa da hiri honek 20 kofradiak antolatutako prozesio ugari dituela. Horregatik, 10:00etan prest geunden gure lehen prozesioa ikustera joateko. Adierazitako lekura iritsi ginenean, nerabeak urduri eta zain zeuden minutu batzuk geroago gertatuko zenaz. 11:00etan kanpai bat entzun zen, isiltasuna egin zen, elizako ateak ireki ziren eta prozesioa irteten hasi zen, kalea musikaz betez, danborren durundiarekin eta kornetaren notekin.
Galdera ugari pilatzen ziren nerabeen buruan, jakin-min handiz eta arretaz ikusten zutenaren aurrean: “nor ziren pertsona horiek?, zergatik zihoazen horrela jantzita?, zer esan nahi dute kolore ezberdinek?” … Xehetasun bakoitzak harridura eta ulertzeko gogoa pizten zien.
Tradizioak dioen bezala, Ostegun Santuan 7 eliza bisitatzen dira, baina gu 3ra joan ginen, non gure galdera guztiak erantzun zizkiguten. Gainera, kapirote bat probatzen utzi ziguten, kapuxa azpian zer sentitzen den jakiteko. Harridura gure aurpegietan marrazten zen, gure aurrean desfilatzen ziren urrats bakoitza, sinbolismoz eta emozioz beteak, harriduraz eta errespetuz deskubritzen genuen heinean.
Arratsaldean, kulturen eta euren tradizioen arteko errespetuan eta ulermenean oinarritutako programazioarekin jarraituz, geure prozesioa antolatu genuen, goizean ikusi genuen bezala kofradeak jarriz. Esperientzia handia izan zen… elkar ulertzeko modu bat eta kulturak hurbiltzeko modu berri bat.
Ostiral Santuan, hezkuntza-taldeak “Pazkoko Gymkana Handia” antolatu zuen etxeko lorategian. Barruan asmakizunak eta probak ezkutatzen zituzten Pazko-arrautzak bilatuz, Ukrainako eta Espainiako tradizioak ezagutu genituen urteko data honetan. Jarduera honekin, ikasi eta partekatzeaz gain, talde-lanaren garrantziaz jabetu ginen, elkarri lagunduz probak gainditu eta azken saria lortu baitugu: txokolatezko Pazko-arrautzak.
Larunbat Santua iritsi zenean, igandeko Pazko jaia prestatzeko unea izan zen, eta bi kulturetako gozoki tipikoak egitea ezin zen falta: Paska (ukrainar ogi gozoa) eta torrijak.
Garrantzitsua da nabarmentzea Ukrainan, sukaldean egindako jardunaldiaren ondoren, tradizionala dela Pazko-arrautzak prestatzea igandean oparitzeko. Horregatik, behar ziren osagai guztiak lortu genituen: arrautza egosiak, tea, kurkuma, tipula-azala… eta geure “pysanky” Pazko-arrautzak egiten hasi ginen, batzuk kolore bakarrekoak eta beste batzuk kolore eta diseinu askotakoak, non sormenari eta irudimenari hegan egiten utzi genien. Ausartenek eguzki-lore txikiak marraztu zituzten, Ukrainako lore nazionala direnak.
Eta azkenik, Pazko Igandea iritsi zen, uneak gozo partekatzeko, postreak dastatzeko eta ontasuna, zoriontasuna eta poza sinbolizatzen dituzten “pysanky” trukatzeko elkartu ginen eguna. Ilusioz, ikaskuntzaz eta, batez ere, ulermen sakonez betetako egunak izan ziren, non guztiok benetako familia bat bezala sentitu ginen.
