Bi urte bete dira Soriako haur eta nerabeentzako Sozializazio Etxea martxan jarri zenetik. Osasun eta Komunitatea Fundazioak (FSC) eta Lagunduz Taldeak zuzentzen eta kudeatzen dute, eta irekitzenetik hogei bat adingabe hartu ditu. Txalet atseginean dago, eta zortzi haur eta nerabeentzat da (HEN), hamahiru eta hamazazpi urte bitartekoak. Zerbitzuan egoten diren bitartean, haien garapen pertsonal osoan lan egiten da, bai prestakuntza-premiei edo laneratzeari erreparatuz, bai autonomia sendotzen lagunduko dieten trebetasunak garatuz.
Edozein baliabidetan bezala, egoiliarren profilak anitzak dira, premiak eta jatorrizko errealitateak ere desberdinak baitira. Gaztela eta Leongo Juntaren tutoretzapeko adingabeak, normalean, harrera-sistemako beste erkidego-zentro batzuetatik datoz, arrazoiren batengatik sozializazio-zentro espezializatuago bat behar dutelako, hasten ari diren jokabide disruptiboak landu ahal izateko. Beste kasu batzuetan, gutxi badira ere, Zambrana Eskualde Zentrotik ere etor daitezke, Etxe hau birgizarteratzeko leku egokia baita.
Ia guztiek Derrigorrezko Bigarren Hezkuntza egiten dute, edo Lanbide Heziketako moduluak, bai oinarrizko programan, bai ertainean. Zerbitzutik, haiekin bizi den talde hezitzaileak beharrezko akademia-laguntza ematen die, ikasturtean emaitza onak lor ditzaten, eta, aldi berean, ikastordutik kanpoko jarduera osagarrietan eta prestakuntza-jardueretan parte hartzera bultzatzen ditu, akademikoetan zein kirolekoetan. Era berean, bere kasuak hala eskatzen badu, Juntako enplegu-zerbitzuaren hainbat ikastarotan parte hartzera animatzen dira, etorkizun ez oso urrunean bizitza independente eta gizartean txertatua izateko tresnak eskura ditzaten.
Bestalde, esparru akademikoaz eta lan-esparruaz harago, garapen pertsonala sustatzen duten hainbat jarduera eta tailer egiten dira. Hezkuntza-programa batzuetatik abiatuta, hala nola EDD3+ programatik, adingabeak haien hazkunde emozional, sozial eta zibikoan gidatzen saiatzen dira, eta hori tailer formatzaileekin osatzen da, batez ere sexualitate osasuntsu eta kontzientea garatzera eta drogen kontsumoa prebenitzera bideratuak.
Astero, adingabeek sukaldaritza-tailer bat ere egiten dute, bizitza independentea izatea ahalbidetuko dieten oinarrizko ezagutzak eskura ditzaten. Aldi berean, taldeko harremanak sustatzeko hainbat jarduera bultzatzen dira, denek elkarrekin eginak; esaterako, gidatutako bideofora, gero hausnartzeko edo ikasteko; kultura orokorreko Trivial edo Kahootak; edo gaitasun pertsonalak eta sozialak garatzeko arauturiko mahai-jokoen saioak.
Hala ere, agian, harrera onena duten jarduerak Etxetik kanpo egiten direnak dira, baita Soriako hiriburutik kanpo ere. Horietatik bi, animaliekiko harreman terapeutikoan oinarritutakoak, dira zerbitzuko adingabeek gehien gozatzen dituztenak eta gehien eskatzen dituztenak. Lehenengoak Redención animalia-babesleku elkartearekin lankidetzan aritzea dakar, eta bertan bizi diren txakurrak paseatzera joaten dira boluntario gisa, eta horrek trebetasun emozionalak eta pertsonalak garatzen laguntzen du. Bigarrena, boluntariotza ere badakarrena, “El Robledal” Zaldi Zentroan egiten da, eta bertan zaldi gainean ibiltzen eta landa-lanak egiten ere ikasten dute hamabostean behin.
Baliabidetik, naturarekiko harreman horretaz gain, adingabeek aisialdi-modu berriak garatu eta ezagut ditzaten ahalegintzen dira. Horregatik, ohikoak dira kirol- eta kultur-irteerak, probintzian zein probintziatik kanpo egindako txangoekin. Udazkenean perretxikoak biltzea, udaberrian arrantza egitea, Santa Inés ingurune hurbileko estazioan eskiatzea edo udan putzuetara edo urtegietara irtetea… horiek guztiak arrisku-egoeretatik urruntzen duen aisialdia bultzatzeko dira. Hala ere, batzuetan eguneroko errealitateak plan horiek aldatzen ditu…
Eduardo Acerete
Gizarte-hezitzailea Soriako haur eta nerabeentzako Sozializazio Etxean.