2023an, zehazki ekainean, Negoziazio Batzorde osoak FSCren 2023-2026 Berdintasun Plana (BP) adostu eta sinatu zuen; dokumentu horrek 2026ra arte jarraitu beharreko ildoak eta adostutako neurriak zehazten ditu. Plan horrek indartu egiten du gure erakundean, Osasun eta Komunitatea Fundazioan (FSC), emakumeen eta gizonen arteko berdintasun-politikak aplikatzen jarraitzeko konpromisoa.
Ildo horretan, 2024an bi barne-jardunaldi egin ditugu online formatuan: lehenengoa, «Berdintasunean aurrera», martxoaren 18an egin zen, martxoaren 8aren, Emakumeen Nazioarteko Egunaren, ospakizunaren karietara.
Hartutako konpromisoari eutsiz, joan den abenduaren 10ean, bigarren barne-jardunaldi bat egin genuen, «25N Jardunaldia FSCn: Indarkeria Matxistaren Aurkako Esku-hartzeetako Jardunbide Onak» izenekoa, Emakumeen aurkako Indarkeria Ezabatzeko Nazioarteko Eguna ospatzearekin bat etorriz.
Jardunaldia FSCren Zuzendaritza Betearazleko Zuzendariordea den José Luis Sánchezek egindako aurkezpenarekin hasi zen, eta horren ondoren Esperientzien Mahaia egin zen, Marta Álvarezek moderatua, FSCren Mendekotasunen, Genero eta Familia Arloko gerentea.
Mahai horretan parte hartu zuten Laura Sanzek, Valladolideko Hogar MIReko zuzendariak; Leonor Valenciak, Bartzelonako Larrialdietako Harrera Zentro Munizipaleko zuzendariak, eta Yolanda Hergueraek, Madrilgo «Beatriz Galindo» muturreko bazterketa-egoeran dauden emakumeentzako Harrera Zentroko eta Eguneko Zentroko zuzendariak.
Laura Sanzek, Valladolideko Hogar MIReko zuzendariak, Valladolideko behar bereziak dituzten Ukrainako errefuxiatu haur eta nerabeentzako (HEN) harrera-egoitzan (Hogar MIR) egindako lana aztertu zuen; egoitza Osasun eta Komunitatea Fundazioak eta Lagunduz Taldeak osatutako UTEak kudeatzen du.
Haurtzaroa babesteko baliabidea Ukrainako gatazka armatuak sortutako larrialdi-egoeraren aurrean sortu zen. Gaur egun, behartutako desplazamendu baten bidez Espainiara eraman zuten adingabeen talde bat artatzen da, Ukrainako umezurztegi batetik datozenak. Artatutako pertsonen profila behar bereziak dituzten haur eta nerabeena da. Premia horiek hizkuntza ezagutzen ez izatetik eratorritakoak dira, bai eta hazi ziren familia-ingurunearen ezaugarri kaltegarrietatik, indarkeria handiko esperientzietatik, gertaera traumatikoen ondoriozko sekuelen, desgaitasun intelektualen eta/edo fisikoen eta osasun mentaleko arazoen presentziatik…
Valladolideko Hogar MIReko zuzendariak azaldu zuenez, «kolektibo honekin egin den esku-hartzea egoitza-zentro baten eguneroko bizitzan lan global eta zeharkakoa egitera bideratu da, eta bertako langile guztiak inplikatzen ari dira, hezkuntza-, teknika- eta zuzendaritza-langileetatik zerbitzu-langileetaraino. Horrela, HEN-ekin egindako esku-hartze bakoitzak errespetuan oinarritutako ildo pedagogiko integral bat eraiki du».
Ildo beretik, adierazi zuen, «indarkeria matxistaren prebentzioari lotutako esku-hartze espezifikoen barruan, matxismoa desaktibatzera bideratutako hainbat jarduera garatu direla. Horien artean daude emozioak identifikatzeko eta ezagutzeko lan psikologikoa, bizitza emozionalaren lerroaren bidez, artea adierazpen-bide gisa Ate Emozionalak Proiektuan, eta Sexu Hezkuntza Integraleko Proiektua, mugak ezartzeari eta konfiantza-zirkuluei arreta berezia eskainiz».
Halaber, zehaztu zuen bildumarako eta hausnarketarako espazioak errazten dituzten elementu fisikoak txertatzeak, esaterako habia-zurrunbiloek, baliabide gehigarri gisa balio izan duela HEN horiek zentroan ingurune seguru bat bizi ahal izateko, bertan askatasunez hazteko, bizitako indarkeriaren alternatiba gisa tratu onean.
Esperientzia horren bidez, adierazi zuen «genero-indarkeriari buruzko ikuspegi zabalago bat aldarrikatu nahi izan dela, denok jakin dezagun emakumeen aurkako indarkeriak ez diela emakumeei bakarrik eragiten. Genero-indarkeriaren eraginpean dauden seme-alabak biktimak dira indarkeria-ingurune batean hazten direlako, nahiz eta beraiek ez jasan, ezta lekuko izan ere». Horrela, Valladolideko Hogar MIReko zuzendariak azaldu zuenez, «haurtzaro ikusezin batetik, entzundako eta babestutako haurtzaro batera pasatuko gara».
Bere aldetik, Leonor Valenciak, Bartzelonako Larrialdietako Harrera Zentro Munizipaleko zuzendariak, adierazi zuen «gu guztiei, une honetan jardunaldira konektatuta gauden pertsonei, galdetuko balitzaigu zer den garrantzitsuena indarkeria matxistaren egoera bat bizi izan duen emakume batekin esku-hartzea egiteko orduan, edozein modutan edo esparrutan, ziur nago erantzuna nahiko aho batekoa izango litzatekeela eta honelakoa izango litzatekeela: emakumea erdian jartzea, haren denborak, premiak eta, batez ere, erabakiak errespetatzea. Hori, hitz teknikoetan, haren agentzia sustatzea deituko genuke».
Era berean, baieztatu zuen agentziak pertsona batek «jarduteko, erabakiak hartzeko eta bere bizitzaren gaineko kontrola gauzatzeko duen gaitasuna» adierazten duela. «Kontzeptu horrek norbanakoaren ekintzari eta bizitzei eta indarkeria-esperientziei buruzko erabaki informatuak eta esanguratsuak hartzeko trebetasunari ematen dio garrantzia, haren autonomia eta eskubideak errespetatzen dituen testuinguru batean, nahiz eta erabaki horiek muga estrukturalen barruan hartu, hala nola arau kulturalak, ekonomikoak edo sozialak. Agentziak pertsonari ez ezik, erantzutea ahalbidetzen dio, baita bere ingurunean eragitea ere».
Gainera, nabarmendu zuen indarkeria matxistaren testuinguruan agentziak eragindako pertsonek beren egoera kudeatzeko, esku-hartze prozesuetan aktiboki parte hartzeko eta beren bizitza berreraikitzeko, beren balio eta helburuen arabera, erabakitzeko ahalmena eta gaitasuna izatean datzala.
Sareko lanaren garrantzia ere aipatu zuen jardunbide on gisa, aitortuz «profesional gisa ez dugula dena jakiten, eta erakundearen beraren beste arlo edo azpiarloen jakituria eta ezagutza izan ditzakegula, eta horrek asko eman diezaguke eta askotan kontuan hartzen ez dugula».
Halaber, gainbegiratzea aipatu zuen zerbitzuek duten beste jardunbide on gisa, indarkeriekin lotutako arazoak artatzen dituzten zerbitzuetan. «Kanpoko pertsona bat izatea, gaian aditua, kasuak ikuspuntu objektiboago batetik aztertzen lagun diezagukeena, eta esku-hartzearen oztopoak identifikatzea eta estrategia berriak diseinatzea ahalbidetzen diguna».
Yolanda Hergueraek, Madrilgo «Beatriz Galindo» muturreko bazterketa-egoeran dauden emakumeentzako Harrera Zentroko eta Eguneko Zentroko zuzendariak, zerbitzua exijentzia txikiko baliabide espezializatu gisa aipatu zuen, genero-ikuspegiarekin eta kalte-murrizketarekin, eta helburua kalean dauden eta/edo Etxerik Gabeko Pertsonen Arreta Sarean artatzen ari diren muturreko bazterketa-egoeran dauden emakumeak artatzea da; mendekotasunak, gaixotasun mental larria eta/edo iraunkorra eta genero-indarkeriako egoerak izan ditzakete.
Era berean, azaldu zuen zerbitzu hori honako gailu hauetan zehazten dela: Harrera Zentroa, Eguneko Zentroa eta Ostatu-plazetan Egonaldia, eta adierazi zuen «proiektuan egiten ditugun programa desberdinen artean, Genero Indarkeriaren Prebentzio, Arreta eta Berreskuratze Programa Espezifiko bat dugula, psikologia-, gizarte-hezkuntza- eta koordinazio-arloak gidatua. Programa honetan, hilero, esku-hartzean eta/edo arretan genero-aginduek eragindako oztopo eta zailtasun gehigarriak aztertzen dira, bai eta horiek arintzeko egin daitezkeen ekintzak eta esku-hartzeak ere».
Esku-hartze desberdinetan genero-ikuspegia txertatzeko ekintzarik garrantzitsuenei dagokienez, honela mantendu zuen: «espezializazioaren eta arreta-taldeen aditu-laguntzaren beharra dago, eta, beraz, generoari buruzko prestakuntza funtsezko elementua da guretzat. Halaber, ikuspegi interseccional baten ezarpena eta trebakuntza, urratze-ardatz desberdinak jorratzen dituena, eta emakumeentzako segurtasun-espazio ez misto bat eskaintzea».
Azkenik, zerbitzuaren premisa nagusi gisa gaineratu zuen:
– Loturaren eta konfiantzaren konponketan lan egitea.
«Guretzat, funtsezkoa da emakumeekin lan egitea, juzgatuta sentitu ez daitezen, ez beren kontsumoagatik, ez beren sufrimendu psikikoagatik, ez beste pertsonekin eta gurekin harremantzeko moduagatik… eta lotura terapeutikoak hor egongo dela, gertatzen dena gertatzen dela. Gainera, ulertzen dugu agertzen dituzten portaera askok beste testuinguru batzuetan salbamendu-uhal izan direla, eta funtzio hori betetzen dutela. Era berean, zentroan beste modu batera harremanetan jartzeko aukera dagoela. Horretarako, profesionalok prestakuntza eta prestaketa izan behar dugu lagunduko ditugun konplexutasun handiko egoerei aurre egiteko».
– Taldeko esku-hartzea genero-ikuspegitik.
«Ez soilik espazio ez mistoak sortuz emakumeek defentsak jaisteko espazio segurua ematen da, baizik eta profesional gisa zentroaren barruan segurtasun-espazio horiek sortzeko lan egiten dugu. Bertan azaltzen den informazioaren konfidentzialtasuna eta elkarren artean ez juzgatzea lantzen diren espazioak».
– Marko teorikoa: MACP, kalte-murrizketa, aldaketaren eredu transteorikoa, elkarrizketa motibazionala, trauma-ikuspegia eta ikuspegi feminista.
«Guretzat, oso garrantzitsua da taldean abiapuntu hartzen dugun eta oinarri hartzen dugun marko teorikoa partekatzea. Eredu horietatik ulertu baitaiteke malgutasuna, ez-konfrontazioa, ez-juzgatzea, baldintzarik gabeko presentzia, laguntza errespetuzkoa, erabakitzeko aukera, espazio segurua eskainiz», adierazi zuen Yolanda Hergueraek, Madrilgo «Beatriz Galindo» muturreko bazterketa-egoeran dauden emakumeentzako Harrera Zentroko eta Eguneko Zentroko zuzendariak.